Inleiding.
In 2006 ben ik begonnen met een cursus tiffany en glasinlood bij Toos Immerzeel in Rolde.
Glas-in-lood zal bij de meeste mensen bekend zijn omdat je dit nog heel veel tegen komt in (oudere) gebouwen en kerken of als voorzetraam.
Glas
Glas wordt al sinds 1282 gemaakt en komt oorspronkelijk uit Italie, later ook veel uit Amerika.
Het bestaat uit kwartszand (silicium), soda (smeltpuntverlager) en kalk (stabilisator).
Net als bij vloeistoffen bestaat glas uit losse elementen, zg. amorfe molecuul structuur. Deze losse structuur maakt glas zo kwetsbaar.
Glas heeft geen vast smeltpunt, maar volgt een smelttraject.
Het glas is verkrijgbaar in zeer veel soorten, kleuren en kleurschakeringen.
Voor tiffany wordt veelal gebruik gemaakt van opaak glas, minder doorzichtig als het transparante glas dat vaak voor glas-in-lood wordt gebruikt.
Opaak glas wordt verkregen door toevoeging van verschillende fluoriden en fosfaten.
Tiffany
Tiffany zal veel minder bekend zijn, behalve dan de kleurige zg. tiffany lampen.
De naam Tiffany komt van de uitvinder Louis Comfort Tiffany (1848-1933) ,een Amerikaanse artnouveau kunstenaar van gekleurd glas. Hij was de zoon van een beroemde juwelier in New York.

Voorbeeld van een Tiffany lamp
Werkwijze
Bij tiffany worden eerst 2 dezelfde patronen gemaakt, 1 om de stukjes uit te knippen, de andere als mal.
De stukjes worden afgetekend op het glas. Vervolgens wordt het glas gesneden en nauwkeurig op maat geslepen.
Hierna wordt een zeer dunne plakfolie (variërend van ong. 4 tot 7mm breed) om het glas gevouwen.
Nadat alle stukjes weer op het 2e patroon zijn gelegd en naadloos passen kan er worden begonnen met solderen (aan beide zijden).

Hierna kunnen evt. de soldeernaden worden behandeld met zwarte-, groene- of koperpatina om de kleur van de soldeernaden te veranderen.
Zwart wordt hier verreweg het meest toegepast maar blijft een kwestie van smaak.
Tenslotte worden de soldeernaden behandeld met anti-oxidant, schoongemaakt en opgepoetst.
Combinaties van tiffany en glas-in-lood zijn ook mogelijk.
|
Gereedschap
Voor deze hobby heb je speciale gereedschappen nodig zoals b.v.
oliegevulde glassnijder, folievouwer:
breek- en gruistang, slijp- en zaagmachine:
en patroonschaar en soldeerbout.
Werkwijze glas-in-lood
Nadat er een patroon is gemaakt worden de stukjes glas uitgesneden en evt. met de gruistang bijgeknipt. Glas wordt niet nageslepen. Vervolgens wordt het in de loodstrip gezet. Dit is lood in een H-profiel, 4, 6, 8,10,12 of 15 mm, afhankelijk van je ontwerp.
Nadat het werkstuk in het lood is gezet worden de soldeerpunten aangeklopt met een stukje hout en een hamer.
Vervolgens wordt er stearine-olie aangebracht (vloeimiddel) en de punten gesoldeerd. De soldeertemperatuur ligt een stuk lager als bij tiffany omdat anders het lood gaat smelten.
Hierna wordt er met een borstel loodkit aangebracht tussen de naden van de loodstrip en wordt het overtollige kit verwijderd met beuken-zaagsel.
Na een paar dagen drogen kan het werkstuk worden schoongemaakt met een sopje.
Glasfusion
Sinds kort maak ik glazen hangers (voor de dames) d.m.v. glasfusion.
Hierbij is het vooral van belang dat de COE (coëfficiënt of extension: uitzettingscoëfficiënt) exact gelijk is om spanning in het glas te voorkomen. COE90 glas heeft b.v. een uitzetting van 0,00000090inch/°C.
Er is o.a. glas van Baoli: COE90, Spectrum: COE96 en Bullseye: COE 104. Door elkaar gebruiken geeft absoluut breuk.
Baoli glas is erg bijzonder omdat hier een dun laagje edelmetaal is aangebracht en dit verrassende effecten en kleuren geeft.
Werkzijze glasfusion
Het glas wordt globaal in model gesneden en op zg. thin-fire papier gelegd. Bovenop komt vaak een plaatje blank glas om een mooie glans te krijgen.
Afhankelijk van de dikte zal het glas uitvloeien of krimpen omdat het in vloeibare toestand altijd naar 6mm wil vloeien (denk aan een druppel water op een glad opp.)
Vervolgens wordt het op de bodem van een speciaal oventje geplaatst, de deksel erop gezet en in de magnetron geplaatst.
Na plm. 5 min. wordt er, bij ong. 700W., een temperatuur bereikt van ruim 800°C., dus volledige versmelting
Na een afkoeltijd van plm. 45 min. is het werkstuk klaar.
Hierna wordt er een zg.'bails' aangebracht van zilver of goud waaraan de ketting kan worden bevestigd.
Opdrachten
Aangezien ik inmiddels al een aardig aantal werkstukken heb gemaakt sta ik een aantal keren per jaar op een (kunst)markt in de regio.
Ook werk ik in opdracht als mensen een speciaal en uniek glasobject, in glas-in-lood of tiffany, willen hebben.
Dit kan aan de hand van een eenvoudige tekening of schets of d.m.v. van een foto. Op internet zijn ook heel veel voorbeelden te vinden (keyword : stained glass).
Op onderstaande markten ben ik te vinden:
Zaterdag 28 augustus 2010 :
Kunstmarkt bij de rotonde in Borger
Zaterdag 11 september 2010 :
Glasblazersfestival in Nieuw-Buinen
Zondag 19 september 2010 :
Oogstfeest in Gieterveen
Zaterdag 25 september 2010 :
PC-manifestatie in Stadskanaal
Gerard Weisbeek.
|